Podseria

Departament VIII

Departament VIII Komunikacji, zorganizowano Rozkazem organizacyjnym nr 0132/org. z dnia 27 grudnia 1950 r. Powstał na bazie Wydziału VIII (Sekcje Morskie) i części Wydziału VII Departamentu IV (ekonomicznego) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (dalej: MBP). W kompetencjach Departamentu VIII Komunikacji było zabezpieczenie przedsiębiorstw komunikacyjnych przed wrogą działalnością (m.in.: PKP, LOT, PKS, Żegluga) oraz wzmocnienie walki z wrogą działalnością reakcji i zwalczania wszelkich przejawów dywersji i sabotażu w transporcie i komunikacji oraz wzmocnienia całości ochrony wszystkich instytucji i przedsiębiorstw komunikacyjnych. Minister Bezpieczeństwa Publicznego w dn. 11 lipca 1951 r. wystosował Rozkaz organizacyjny nr 078/org., w którym zleca Dyrektorowi Departamentu IV MBP z dniem 1 sierpnia 1951 r. przekazanie Dyrektorowi Departamentu VIII Komunikacji MBP Referatów Ochrony Wojewódzkich Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego (dalej: WUBP) w kraju obejmujące m.in.: warsztaty drogowe, parowozownie, węzły kolejowe, warsztaty samochodowe, zarządy portów, stacje rozrządowe, stacje kolejowe i in. W okresie od 16 października 1950 r. do 31 października 1951 p.o. dyrektora departamentu był Czesław Radziukiewicz, od 1 listopada 1951 na stanowisko dyrektora powołany został Jan Zabawski i pełnił je do 31 grudnia 1954 r., wicedyrektorem od 16 października 1950 r. do 31 marca 1955 r. był Czesław Radziukiewicz. Według Etatu nr 016 zatwierdzonym rozkazem organizacyjnym nr 0132/org. z dn. 27 grudnia 1950 r. struktura Departamentu VIII Komunikacji MBP kształtowała się następująco: 1. Kierownictwo - etat nr 016/1 (ogółem 9 etatów wojskowych), w skład którego wchodzili: dyrektor departamentu w randze generała brygady, wicedyrektor departamentu w randze pułkownika, sekretarz w randze porucznika, oficer do zleceń w randze porucznika, oficer dyżurny w randze porucznika oraz starszy referent w randze kapitana; 2. Wydział I – Kolejowy – etat nr 016/2 (ogółem 36 etatów): a. Kierownictwo (4 etaty: 3 wojskowe, 1 cywilny), b. Sekcja I – eksploatacyjna, kontrola całości zagadnień przewozów kolejowych w terenie (7 etatów wojskowych), c. Sekcja II – mechaniczna, kontrola w pionie całości zagadnień parowozowni i warunków (7 etatów wojskowych), d. Sekcja III – technika i planowanie (7 etatów wojskowych), e. Sekcja IV – administracji DGKP [Dyrekcja Generalna Kolei Państwowych] (7 etatów wojskowych), f. Sekcja V R.O. [Referat Ochrony] powołana Rozkazem organizacyjnym nr 052/org. z dn. 21 kwietnia 1953 r. (4 etaty wojskowe); 3. Wydział II – Komunikacji Pozakolejowej – etat nr 016/3 (ogółem 28 etatów): a. Kierownictwo (4 etaty: 3 wojskowe, 1 cywilny), b. Sekcja I – lotnictwo (5 etatów wojskowych), c. Sekcja II – PKS, drogi publiczne (5 etatów wojskowych), d. Sekcja III – administracja M.K (5 etatów wojskowych), e. Sekcja IV – administracja M.K i „Orbis” (5 etatów wojskowych), f. Referat „SOL” – etat nr 062/2, niejawny powołany pismem nr I-AG-980/53 z dn. 8 lipca 1953 r. (4 etaty wojskowe); 4. Wydział III – Żeglugi - etat nr 016/4 (ogółem 20 etatów): a. Kierownictwo (4 etaty: 3 wojskowe, 1 cywilny), b. Sekcja I – porty, żegluga (4 etaty wojskowe), c. Sekcja II – administracji m.in., żeglugi (4 etaty wojskowe), d. Sekcja III – żegluga śródlądowa, P.H.I.M., rybołówstwo (5 etatów wojskowych), e. Sekcja IV – stocznie – zlikwidowana Rozkazem organizacyjnym nr 030/org. z dn. 11 kwietnia 1951 r. (3 etaty wojskowe), e1. Sekcja IV niejawna powołana Rozkazem nr 0162/org. z dn. 31 grudnia 1953 r. – etat nr 62/5 niejawny (3 etaty wojskowe); 5. Wydział Ogólny – etat nr 016/5 (ogółem 22 etaty): a. Kierownictwo (4 etaty wojskowe), b. Kancelaria (9 etatów: 2 wojskowe, 7 cywilnych), c. Sekcja I – informacji i sprawozdawczości (5 etatów), d. Sekcja II – R.O. [Referat Ochrony] (4 etaty); etat wycofano Rozkazem organizacyjnym nr 052/org. z dn. 21 kwietnia 1953 r.; 6. Sekretariat Ogólny – etat nr 016/26, zatwierdzony Rozkazem organizacyjnym nr 052/org. z dn. 21 kwietnia 1953 r. (ogółem 17 etatów): a. Kierownictwo (3 etaty wojskowe), b. Kancelaria (9 etatów: 2 wojskowe, 7 cywilnych), c. Sekcja Informacji i Sprawozdawczości (5 etatów wojskowych); 7. Inspektorat Departamentu VIII MBP – etat nr 016/27 - zatwierdzony Rozkazem organizacyjnym nr 086/org. z dn. 27 kwietnia 1953 r. (3 etaty wojskowe). Ogółem w Departamencie VIII Komunikacji MBP - stan na 1953 r. - zatrudnionych było 113 osób, w tym 1 generał, 25 starszych oficerów, 76 młodszych oficerów, 1 podoficer, 10 osób cywilnych. Rozkazem organizacyjnym nr 052/org. z dn. 25 czerwca 1954 r. dokonano zmian w strukturze etatowej Departamentu VIII Komunikacji MBP (nazwę zmieniono na Departament VIII) . Etat nr 016/28 kształtował się następująco: 1. Kierownictwo, w skład którego wchodzili: dyrektor departamentu w randze generała brygady, wicedyrektor departamentu w randze pułkownika, starszy inspektor w randze podpułkownika, inspektor w randze majora, starszy referent w randze kapitana, referent – porucznik, oficer do zleceń – porucznik, dyżurny operacyjny – porucznik, sekretarz – porucznik (13 etatów wojskowych); 2. Wydział I – Kolejowy: a. Kierownictwo Wydziału (4 etaty: 3 wojskowe, 1 cywilny), b. Sekcja I (7 etatów wojskowych), c. Sekcja II (7 etatów wojskowych), d. Sekcja III (13 etatów wojskowych, e. Sekcja IV (3 etaty wojskowe); 3. Wydział II – Drogowy: a. Kierownictwo Wydziału (4 etaty: 3 wojskowe, 1 cywilny), b. Sekcja I (6 etatów wojskowych), c. Sekcja II (4 etaty wojskowe), d. Sekcja III (4 etaty wojskowe), e. Sekcja IV (4 etaty wojskowe); 4. Wydział III – Żeglugi: a. Kierownictwo Wydziału (4 etaty wojskowe), b. Sekcja I (4 etaty wojskowe), c. Sekcja II (4 etaty wojskowe), d. Sekcja III (5 etatów wojskowych), e. Sekcja IV – niejawna (3 etaty wojskowe); 5. Samodzielna Sekcja Informacji i Analizy (5 etatów wojskowych). 6. Sekretariat Ogólny (7 etatów, w tym 1 cywilny). Ogółem w Departamencie VIII MBP w 1954 r. zatrudnionych było 101 osób, w tym 1 generał, 25 starszych oficerów, 70 młodszych oficerów, 1 podoficer, 4 osoby cywilne. W związku z Rozkazem Organizacyjnym Nr 052/org. z dn. 25 czerwca 1954 r. dotyczącym reorganizacji Departamentu VIII MBP Dyrektor Departamentu Kadr MBP wystosował Zarządzenie nr 33/54 z dn. 10 sierpnia 1954 r., w którym m.in. określa kompetencje Szefów Wojewódzkich Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego dotyczące zatwierdzania Rozkazów Personalnych pracowników Oddziałów i Sekcji VIII/VIIIa na terenie kraju. Po powołaniu Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego Departament VIII (Komunikacji) został przemianowany na Departament V do walki z wrogą działalnością w transporcie - Rozkaz organizacyjny nr 08/org. z dn. 10 marca 1955 r. Wśród materiałów Departament VIII Komunikacji znajduje się dokumentację kancelaryjna, sprawozdania, akty normatywne, plany pracy, odprawy operacyjne, analizy, materiały dotyczące działalności agenturalno-dochodzeniowej i in. związanych.