Podzespół

Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej w Sieradzu 1975 - 1983

Województwo sieradzkie utworzone na mocy ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 91).

W połowie 1975 r. na terytorium Polski została wprowadzona reforma administracyjna, polegająca na likwidacji trójstopniowej struktury podziału terytorialnego (województwo – powiat – gmina). Na mocy ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 91) zlikwidowano powiaty i powołano 49 nowych województw. Powyższe zmiany pociągnęły za sobą konieczność stworzenia 32 nowych komitetów wojewódzkich PZPR, urzędów, sądów i prokuratur wojewódzkich, komend wojewódzkich MO. W wyniku tej reformy siedzibą jednego z nowych województw został Sieradz. Komenda Wojewódzka MO w Sieradzu rozpoczęła swoją działalność w momencie powołania jej pierwszego komendanta. Nastąpiło to 1 czerwca 1975 r., z chwilą objęcia stanowiska przez płk. Walentego Bogunia oraz stanowisk zastępców komendantów ds. SB i ds. MO, odpowiednio przez płk. Waldemara Mikstala i płk. Jana Kierlika. Komenda była terenową jednostką resortu spraw wewnętrznych, podlegającą w zakresie działań milicyjnych Komendzie Głównej MO, a w zakresie kompetencji pionu bezpieczeństwa – kierownictwu Służby Bezpieczeństwa. Podstawową komórką organizacyjną w KWMO był wydział, dzielący się na sekcje. Istniały również samodzielne sekcje. Wydziałem kierował naczelnik, który mógł posiadać jednego lub dwóch zastępców. Na czele sekcji stali kierownicy. Struktura sieradzkiej Komendy Wojewódzkiej MO w pierwszych latach funkcjonowania przedstawiała się następująco (w nawiasach oznaczenia kancelaryjne komórek): 1. Kierownictwo (A), 2. Wydział Ogólny (A), 3. Wydział Inspekcji (I), 4. Wydział Szkolenia i Doskonalenia Zawodowego (Sz), 5. Wydział Prewencji (Zw), 6. Wydział Ruchu Drogowego (RD), 7. Wydział Kryminalny (Kr), 8. Wydział do Walki z Przestępstwami Gospodarczymi (Pg), 9. Wydział Dochodzeniowo-Śledczy (D), 10. Wydział Kryminalistyki (Zk), 11. Wydział Kadr (Ks), 12. Wydział Finansowy (F), 13. Wydział Inwestycji (IK), 14. Wydział Gospodarki Materiałowo-Technicznej (GMT), 15. Wydział Zdrowia i Spraw Socjalnych (ZS), 16. ZOMO (ZM), 17. Zastępca Komendanta ds. SB (BZ), 18. Wydział II (B), 19. Wydział III (DB), 20. Wydział IV (KB), 21. Wydział Śledczy (Śl), 22. Wydział „B” (T), 23. Wydział „C”, 24. Wydział „T” (ON), 25. Samodzielna Sekcja „A” (R), 26. Wydział Paszportów, 27. Wydział „W” – od grudnia 1976 r. W KWMO w Sieradzu działały zatem komórki organizacyjne realizujące zadania w pionie Służby Bezpieczeństwa (poz. 18–27), Milicji Obywatelskiej (poz. 5–10) oraz wydziały logistyczne (poz. 2–4, 11–15), prowadzące działania na rzecz wymienionych pionów (w latach 1981–1989 dołączył do nich jeszcze pion polityczno-wychowawczy). Komendzie Wojewódzkiej MO w Sieradzu podlegały komendy miejskie w Sieradzu i Zduńskiej Woli oraz komisariaty w Łasku, Poddębicach i Wieluniu, które z kolei współpracowały (według rejonizacji) z posterunkami MO. KM w Sieradzu współdziałała z posterunkami w: Błaszkach, Brąszewicach, Brzeźniu, Burzeninie, Gruszczycach, Klonowej, Warcie, Wróblewie i Złoczewie; KM w Zduńskiej Woli – z Komisariatem Kolejowym w Zduńskiej Woli–Karsznicach i Posterunkiem w Zapolicach; Komisariat w Łasku – z posterunkami w: Buczku, Dobroniu, Lutomiersku, Sędziejowicach, Szadku, Widawie i Wodzieradach; Komisariat w Poddębicach – z posterunkami w: Dalikowie, Goszczanowie, Niewieszu, Pęczniewie, Ustkowie, Wartkowicach i Zadzimiu; Komisariat w Wieluniu – z posterunkami w: Białej, Czarnożyłach, Działoszynie, Kiełczygłowie, Konopnicy, Lututowie, Mokrsku, Osjakowie, Ostrówku, Pątnowie, Ruścu, Siemkowicach, Skomlinie, Wierzchlesie i Posterunkiem Kolejowym w Wieluniu. W drugiej połowie 1979 r. w WUSW w Sieradzu utworzono Wydział IIIA (dwa lata później przekształcony w Wydział V). Wydział IIIA przejął od dotychczasowego Wydziału III zagadnienia związane z rozpracowywaniem pracowników reprezentujących poglądy antykomunistyczne oraz przypadków sabotażu, naruszenia tajemnicy państwowej, konfliktów społecznych i nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładów pracy. W tym samym czasie obsadzono również etat w zespole ds. SB Wydziału Inspekcji. W 1982 r. w 23 mniejszych województwach samodzielne piony „B”, „C”, „T”, „W” zostały zamienione na sekcje i włączone do Wydziałów Zabezpieczenia Operacyjnego. Powyższą reorganizację wprowadzono także w sieradzkim aparacie bezpieczeństwa. W dniu 4 sierpnia 1982 r. komendant wojewódzki MO w Sieradzu wydał Zarządzenie Organizacyjne nr 07/SI/82 w sprawie zorganizowania Wydziału Zabezpieczenia Operacyjnego SB w Komendzie Wojewódzkiej. Jego konsekwencją było kolejne Zarządzenie nr 045/82 komendanta z dnia 19 sierpnia 1982 r. w sprawie przekazania pionowi zabezpieczenia operacyjnego Wydziałów „B”, „C”, „T”, „W” Służby Bezpieczeństwa KWMO w Sieradzu. Następny rok przyniósł zmiany w organizacji jednostek terenowych i nomenklaturze resortu spraw wewnętrznych. Okazało się, że likwidacja powiatów, a co za tym idzie – referatów ds. SB, spowodowała lukę w systemie operacyjnym pionu bezpieczeństwa. Na mocy Zarządzenia nr 6/83 ministra spraw wewnętrznych z dnia 23 stycznia 1983 r. wprowadzono podział województw na rejony, w których powstały komendy miejskie i dzielnicowe MO. Komórki SB zostały powołane w tych komendach z dniem 1 kwietnia tego samego roku, w efekcie wydania przez ministra spraw wewnętrznych Zarządzenia nr 012/83 z dnia 13 marca 1983 r. Jak wynika ze sprawozdań kadrowych etaty kierownictwa SB w pięciu jednostkach terenowych podlegających KW MO w Sieradzu pojawiły się już w pierwszej połowie 1983 r. Kilka miesięcy później zostały one obsadzone przez zastępców szefów RUSW ds. SB w: Łasku, Poddębicach, Sieradzu, Wieluniu i Zduńskiej Woli. Ustawą z dnia 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie podległych mu organów (Dz.U. Nr 38, poz. 173) wprowadzono nowe nazewnictwo jednostek terenowych. Dotychczasowe komendy wojewódzkie i rejonowe MO przemianowano odpowiednio na wojewódzkie i rejonowe urzędy spraw wewnętrznych. W tytulaturze kierownictwa komendanta wojewódzkiego/rejonowego MO zastąpił szef WUSW/RUSW.