Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Zgodnie z art. 5 Ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 − 1990 oraz treści tych dokumentów (DzU, 2010, nr 79, poz. 522) Prezes IPN został zobowiązany do opublikowania w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. inwentarza archiwalnego, obrazującego zasób Instytutu na poziomie jednostek archiwalnych, w formie, o której zadecyduje Rada Instytutu Pamięci Narodowej.

Rada Instytutu Pamięci Narodowej określiła formę publikacji inwentarza, jak również zakres udostępnianych w nim danych, na posiedzeniach w dniach 3 lutego 2012 r., następnie 5 kwietnia 2012 r. oraz 12 lipca 2012 r.

Poniżej prezentujemy ujednolicony tekst podjętej przez Radę Instytutu Uchwały nr 2/12 Rady IPN-KŚZpNP z dnia 3 lutego 2012 r. w sprawie formy inwentarza archiwalnego IPN-KŚZpNP, zmienionej uchwałami nr 4/12 z dnia 5 kwietnia 2012 r. oraz nr 10/12 z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie zmiany Uchwały nr 2/12 Rady IPN-KŚZpNP w sprawie formy inwentarza archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Uchwała nr 2/ 12
Rady Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu
z dnia 3 lutego 2012 r.
w sprawie formy inwentarza archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej –
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

(tekst ujednolicony na dzień 12 lipca 2012 r.)

Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. Nr 79, poz. 522 z późn. zm.), uchwala się co następuje:

§ 1.

Rada Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zaleca Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu publikację inwentarza archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zapewniającego opis zasobu na poziomie jednostek archiwalnych w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r.

§ 2.

Opis formy inwentarza archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stanowi załącznik nr 1 do uchwały.

§ 3.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący Rady IPN-KŚZpNP: prof. dr hab. Andrzej Paczkowski
Przewodniczący Rady IPN-KŚZpNP: prof. dr hab. Andrzej Chojnowski

Załącznik Nr 1 do Uchwały nr 2/12 Rady Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 3 lutego 2012 r. w sprawie formy inwentarza archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Opis formy inwentarza archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej

§ 1

Publikacja inwentarza będzie dokonywana w Internecie. Pierwsza partia informacji, wraz ze szczegółowym komentarzem, powinna się ukazać do dnia 31 grudnia 2012 r. Kolejne publikacje powinny być dokonywane cyklicznie, nie rzadziej jednak niż raz na pół roku. Poza nowymi danymi mogą zawierać ewentualne sprostowania i korekty błędów odkrytych w opisach jednostek archiwalnych opublikowanych wcześniej.

§ 2

Publikację inwentarza archiwalnego IPN należy przeprowadzić w następującej kolejności z uwzględnieniem postanowień zawartych § 3:

  • 1) Pierwszy etap:
    • a) cywilne organy bezpieczeństwa państwa z wyłączeniem akt i książeczek paszportowych, akt osobowych cudzoziemców oraz akt o charakterze osobowym – Dział III;
    • b) wojskowe organy bezpieczeństwa państwa, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym – Dział IV.
  • 2) Drugi etap:
    • a) cywilne organy wymiaru sprawiedliwości (sądy specjalne, prokuratura powszechna, sądy powszechne), z wyłączeniem akt o charakterze osobowym - Dział VII;
    • b) wojskowe organy wymiaru sprawiedliwości (prokuratury wojskowe oraz sądy wojskowe), z wyłączeniem akt o charakterze osobowym - Dział VIII;
    • c) więziennictwo oraz instytucje penitencjarne (zakłady karne, areszty oraz inne miejsca odosobnienia), z wyłączeniem akt o charakterze osobowym - Dział IX;
    • d) wojska wewnętrzne, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym – Dział V.
  • 3) Trzeci etap:
    • a) organy represji i administracji III Rzeszy Niemieckiej, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym - Dział I;
    • b) organy represji Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym - Dział II;
    • c) jednostki i administracja wojskowa, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym – Dział VI;
    • d) Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz krajowe i zagraniczne organy i instytucje badania i ścigania zbrodni niemieckich, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym – Dział X.
  • 4) Czwarty etap:
    • a) organy administracji publicznej, urzędy, instytucje, oraz organizacje społeczno-polityczne, w tym pozasądowe organy wymiaru sprawiedliwości oraz archiwa organizacji niepodległościowych i oporu społecznego, z wyłączeniem akt o charakterze osobowym - Dział XI;
    • b) archiwa osobiste i kolekcje – Dział XII;
    • c) zbiory archiwalne (dokumentacja z archiwów zagranicznych gromadzona na zasadzie zbiorów) – Dział XIII.
  • 5) Piąty etap:
    • a) akta o charakterze osobowym pominięte przy publikacji jednostek archiwalnych wymienionych w pkt 1–4 wedle określonej w nich kolejności.

§ 3

  • 1. Opis jednostek archiwalnych, nie mających charakteru akt osobowych powinien zawierać:
    • 1) nazwa zespołu (zbioru) archiwalnego lub wytwórcy materiałów archiwalnych, w tym w języku oryginałów dokumentów;
    • 1a) nazwę podzespołu archiwalnego, w tym w języku oryginałów dokumentów (jeżeli istnieje);
    • 2) nazwę serii (jeśli istnieje);
    • 2a) nazwę podserii (jeżeli istnieje);
    • 3) sygnaturę IPN;
    • 4) sygnatury mikrofilmu (jeśli istnieje);
    • 5) sygnatury dawne (jeśli istnieje);
    • 6) tytuł j.a.;
    • 7) kryptonim (jeśli istnieje);
    • 8) opis j. a. (jeżeli istnieje);
    • 9) formę fizyczną;
    • 10) liczba tomów;
    • 11) liczba kart lub liczba stron (jeżeli można określić);
    • 12) daty skrajne z uwzględnieniem anteriorów i posteriorów (jeśli można określić);
    • 13) numer rejestracyjny (jeśli istnieje);
    • 14) miejsce przechowywania dokumentów (nazwa archiwum IPN).
  • 2. Jednostki archiwalne o charakterze akt osobowych powinny zawierać:
    • 1) nazwa zespołu (zbioru) archiwalnego lub wytwórcy materiałów archiwalnych, w tym w języku oryginałów dokumentów;
    • 1a) nazwę podzespołu archiwalnego, w tym w języku oryginałów dokumentów (jeżeli istnieje);
    • 2) sygnaturę IPN;
    • 3) tytuł j.a. – ograniczony wyłącznie do imienia (imion) i nazwiska (nazwisk), imienia (imion) ojca oraz daty i miejsca urodzenia (jeśli można określić);
    • 4) daty skrajne, z uwzględnieniem anteriorów i posteriorów (jeśli można określić);
    • 5) formę fizyczną j.a.;
    • 6) liczbę tomów;
    • 7) liczba kart lub liczba stron (jeżeli istnieją);
    • 8) miejsce przechowywania dokumentów (nazwa archiwum IPN).
  • 3. Dopuszcza się rozbudowę kwestionariusza opisu materiałów archiwalnych o elementy opisu archiwów Instytutu Pamięci Narodowej, jak dane teleadresowe centrali IPN lub jego oddziałów, warunki udostępniania zasobu archiwalnego, ilość miejsc w pracowniach naukowych, informacje o zasobach bibliotecznych, itd. Opis ten powinien się opierać na krajowych lub zagranicznych standardach regulujących te zagadnienia.

§ 3a

  • 1. Przez akta o charakterze osobowym rozumie się:
    • 1) teczki osobowe (personalne) oraz wszelkiego rodzaju karty ewidencyjne funkcjonariuszy, pracowników cywilnych, pracowników kontraktowych oraz oficerów i żołnierzy organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990, wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1-12 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 z późn. zm.) zwanych dalej „organami bezpieczeństwa państwa” oraz teczki osobowe pracowników i funkcjonariuszy organów represji III Rzeszy Niemieckiej oraz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939–1945;
    • 2) teczki osobowe (personalne), teczki pracy oraz środki ewidencji operacyjnej (kartoteki) wszystkich kategorii osobowych źródeł informacji, kandydatów na osobowe źródła informacji oraz innych osób udzielających pomocy w czynnościach operacyjno-rozpoznawczych organom bezpieczeństwa państwa w latach 1944–1990 oraz teczki osobowe współpracowników organów represji III Rzeszy Niemieckiej oraz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939–1945;
    • 3) teczki wszystkich kategorii spraw operacyjnych „na osobę” oraz środki ewidencji operacyjnej (kartoteki) prowadzonych w latach 1944–1990 przez organy bezpieczeństwa państwa oraz teczki rozpracowań operacyjnych organów represji III Rzeszy Niemieckiej oraz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939–1945;
    • 4) teczki postępowań karno - administracyjnych oraz teczki kontrolno - śledcze "na osobę" prowadzone przez cywilny i wojskowy wymiar sprawiedliwości oraz organy bezpieczeństwa państwa z lat 1945–1990, jednostki organizacyjne sądownictwa III Rzeszy Niemieckiej, Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939–1945 oraz krajowe i zagraniczne instytucje badania i ścigania zbrodni niemieckich, w tym Komisję Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu;
    • 5) teczki personalne oraz karty chorób osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych państw okupacyjnych oraz państwa polskiego w latach 1939–1990;
    • 6) akta i książeczki paszportowe, akta osobowe cudzoziemców oraz kartoteki dotyczące tych akt.
  • 2. Przez akta nie posiadające charakteru akt osobowych rozumie się akta pozostałe niż wymienione w § 3a ust. 1.

§ 4

Rada Instytutu Pamięci Narodowej na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej może wyrazić zgodę na zmianę kolejności publikowanych jednostek archiwalnych wymienionych w § 2 pkt 1–5 i treści ich opisu określonego w § 3.

§ 5

W wewnętrznej sieci intranetowej IPN udostępniana jest pełna wersja inwentarza, bez ograniczeń opisanych w § 3.