IPN Rz 941/1

Dokumenty sierżanta Franciszka Pykosza (1909–1995), s. Michała i Anny z d. Bolek

Franciszek Pykosz we wrześniu 1939 r. walczył z Niemcami w 20 Pułku Ułanów i pod Lwowem dostał się do niewoli sowieckiej, przebywał w obozie jenieckim w Żytyniu k. Równego, skąd uciekł w czerwcu 1940 r., ponownie schwytany, został zesłany do obozu pracy w Obwodzie Swierdłowskim na Syberii, we wrześniu 1941 r. wstąpił do Armii Polskiej w ZSRS, potem przeszedł szkolenia w Iranie, Iraku, Palestynie, Egipcie służąc w 5 Kresowej Dywizji Piechoty. W latach 1944–1945 walczył we Włoszech, m.in. w bitwie o Monte Cassino, potem pod Ankoną i Rawenną, został ranny podczas przeprawy na rzece Idice. Po wyleczeniu brał udział w wyzwalaniu Forli, Faenzy i Bolonii. Za wykazane męstwo, 8 sierpnia 1944 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych. Od czerwca 1945 r. służył w 2 Pułku Artylerii Przeciwpancernej działającym w ramach 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej, w maju 1946 r. wraz z jednostką wyjechał do Wielkiej Brytanii, do Polski powrócił 18 maja 1947 r. i pracował w swoim gospodarstwie rolnym. 22-10-1950 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP w Jaśle, podejrzany o rozpowszechnianie fałszywych wiadomości o nietrwałości ustroju Polski Ludowej i Związku Radzieckiego, 15-03-1951 r. został uniewinniony przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie. W j.a. znajdują się głównie dokumenty Franciszka Pykosza, a wśród nich dokumenty z okresu jego służby w 5 Kresowym Pułku Artylerii Przeciwpancernej i w 2 Pułku Artylerii Przeciwpancernej, Akt oskarżenia przeciwko Franciszkowi Pykoszowi sporządzony 19-01-1951 r. przez PUBP w Jaśle, Relacja Franciszka Pykosza dot. m.in. jego służby w różnych polskich formacjach zbrojnych w latach 1939–1947. W j.a. znajduje się również Odprawa sporządzona przez Dowództwo Landsturmu (pospolitego ruszenia) nr 32 w Nowym Sączu 31-12-1913 r. dla Michała Pykosza (ojca Franciszka) oraz odpis testamentu Anny Pykosz (mamy Franciszka) spisanego 20-12-1946 r. Dokumenty zostały przekazane OA IPN w Rzeszowie przez ks. Władysława Pykosza, syna Franciszka i Romany z d. Setlak.

Dokumentacja aktowa