Podseria

Wydział III

Zajmował się zwalczaniem wszelkich przejawów opozycji politycznej w środowiskach i instytucjach współodpowiedzialnych za szeroko pojętą sferę tzw. „nadbudowy”, jak i wśród pracowników zakładów „gospodarki narodowej”, czyli sferę tzw. „bazy”. Z dniem 1 lipca 1979 r. problematyka „ochrony” środowisk pracowniczych w zakładach przemysłowych została przekazana do utworzonego wtedy Wydziału III „A”. W listopadzie 1982 r. wydział dzielił się na następujące sekcje: Sekcja I – analityczno-sprawozdawcza, Sekcja II – nielegalne organizacje polityczne, terroryzm, dywersja ideologiczno-polityczna, nielegalne wydawnictwa i wroga propaganda, Sekcja III – ochrona instytucji podległych Ministerstwu Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki oraz Ministerstwu Oświaty i Wychowania, PAN, organizacji i stowarzyszeń naukowych, legalnie działających organizacji młodzieżowych, legalnie działających związków zawodowych w ochranianych obiektach, duszpasterstwo akademickie, Sekcja IV – ochrona instytucji podległych Ministerstwu Kultury i Sztuki, stowarzyszeń i organizacji twórczych, bibliotek publicznych i archiwów państwowych, domów kultury, Sekcja V – ochrona Stronnictwa Demokratycznego, Związku Młodzieży Demokratycznej, ZBoWiD, Klubów Wiedzy Społeczno-Politycznej „Rzeczywistość”, Ligi Kobiet Polskich, Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej, Sekcja IX – ochrona instytucji podległych Ministerstwu Zdrowia i Opieki Społecznej, PCK, organizacji, związków i stowarzyszeń medycznych, administracji wymiaru sprawiedliwości, prokuratury i NIK, adwokatury, związków i stowarzyszeń prawniczych, jednostek podległych Głównemu Komitetowi Kultury Fizycznej i Sportu oraz Głównemu Komitetowi Turystyki, organizacji, związków i stowarzyszeń sportowych i turystycznych oraz lotnictwa sportowego. Całość uzupełniała Grupa operacyjna Wydziału III działająca w Grudziądzu. Funkcjonariusze Wydziału III infiltrowali również środowiska dziennikarskie i drukarskie w poszukiwaniu dowodów na działalność kontestującą ówczesny ustrój społeczno-polityczny, z wyjątkiem okresu 1981–1983, kiedy to tymi środowiskami zajmowali się funkcjonariusze Wydziału II. Struktura organizacyjna Wydziału III w grudniu 1983 r. przedstawiała się w następujący sposób: Sekcja I – analityczno-informacyjna; Sekcja II – ścigała osoby odpowiedzialne za redagowanie i kolportaż wydawnictw o treści antysocjalistycznej oraz byłych i obecnych członków Konfederacji Polski Niepodległej, Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”; Sekcja III – zajmowała się środowiskiem akademickim UMK, byłymi członkami NZS, obiektem oświaty i kuratorium, duszpasterstwem akademickim i pracownikami PAN; Sekcja IV-V – zadaniem jej pracowników była ochrona działaczy Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, Wojewódzkich Komitetów Stronnictwa Demokratycznego, Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD, Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, Klubu Wiedzy Społeczno-Politycznej „Rzeczywistość”, LOK, Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, Państwowej Orkiestry Kameralnej, Oddziału Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego, Związku Polskich Artystów Fotografików, Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej, Ligi Kobiet Polskich; Sekcja VI, VII, IX, X – w zakres zadań tej sekcji wchodził wymiar sprawiedliwości, służba zdrowia, środowiska turystyczno-sportowe, pracownicy Polskiego Radia i PCK. Z chwilą powstania wydziału w 1975 r. powołano również do życia pięcioosobową Grupę Operacyjną działającą w Grudziądzu, która uległa tymczasowej likwidacji z chwilą utworzenia Grupy Operacyjnej Wydziału III „A” przy KMMO w Grudziądzu z dniem 1 lipca 1979 r. Ponownie Grupę Operacyjną Wydziału III KWMO w Toruniu powołano z dniem 15 grudnia 1980 r. i funkcjonowała ona do czasu umieszczenia struktur Służby Bezpieczeństwa w jednostkach rejonowych MO tj. do dnia 1 kwietnia 1983 r. Z dniem 1 listopada 1989 r. zlikwidowano dwudziestopięcioosobowy Wydział III WUSW Toruń , który został zastąpiony przez Wydział Ochrony Konstytucyjnego Porządku Państwa.