Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Archiwum Pełne Pamięci"

Archiwum IPN, poczuwając się do odpowiedzialności za dokumentowanie losów Polaków, świadków i uczestników historii, doświadczonych w wyniku wydarzeń lat 1917-1990 uruchomiło projekt „Archiwum Pełne Pamięci” (http://archiwumpamieci.pl). Jest on częścią szerszej kampanii mającej na celu uświadomienie osobom posiadającym w prywatnych zbiorach ciekawe dokumenty, fotografie, wspomnienia i relacje o możliwości ich przekazania do Archiwum IPN.
(zobacz zwiastun spotu)

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Trzecia pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN"

8 czerwca 2017 r., w 30. rocznicę rozpoczęcia trzeciej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski Archiwum IPN uruchomiło tematyczny portal internetowy. Na stronie http://www.trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl znajdą Państwo skany dokumentów, fotografie, filmy, mapy i inne interesujące pamiątki ostatniej podróży papieża Jana Pawła II do Polski Ludowej.
(zobacz zwiastun portalu)

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Charakterystyka zespołu (zbioru) archiwalnego
Nazwa zespołu (zbioru) archiwalnego: Zbiór materiałów dotyczących Konzentrationslager Neuengamme  [Zbiór materiałów dotyczących niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego w Neuengamme]
Przyporządkowanie w archiwum Instytutu
Dział archiwum: Zbiory archiwalne, w tym dokumenty z archiwów zagranicznych lub ich kopie gromadzone na zasadzie zbiorów
Daty dokumentów w zespole (zbiorze) archiwalnym
Data początkowa: 1945
Data końcowa: 1981
Informacje o aktotwórcy
Zasięg terytorialny oddziaływania: Polska, Niemcy (III Rzesza Niemiecka, Republika Federalna Niemiec)
Dzieje ustrojowe aktotwórcy: Nie jest możliwe ustalenie dokładnych informacji na temat twórców akt. Prawdopodobnie były to osoby ze środowiska byłych więźniów obozu koncentracyjnego w Neuengamme, związanego z Międzynarodowym Stowarzyszeniem KL Neuengamme (Internationale Amicale KZ Neuengamme). Stowarzyszenie zostało założone w Hamburgu w 1958 r. W jego skład wchodziły początkowo organizacje krajowe z Republiki Federalnej Niemiec, Belgii i Francji, złożone z byłych więźniów obozu w Neuengamme oraz członków ich rodzin. W późniejszym okresie do Stowarzyszenia dołączyły również organizacje z Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Danii, Austrii, Jugosławii, Holandii, Rumunii, Czechosłowacji, Węgier, Związku Radzieckiego i Polski (założona w 1966 r.). Jednym z aktotwórców mógł być Janusz Walter, były więzień KL Neuengamme (numer obozowy 18140). Tożsamości pozostałych osób nie udało się ustalić z uwagi na szczątkowy stan zachowania materiałów.
Charakterystyka archiwalna zespołu (zbioru) archiwalnego
Dzieje zespołu (zbioru) archiwalnego: Obecnie nie jest możliwe ustalenie okoliczności, w jakich doszło do ukształtowania się zbioru. Przypuszczalnie materiały zostały zgromadzone przez jednego z członków Międzynarodowego Stowarzyszenia KL Neuengamme. Dokumentacja została przekazana do Archiwum IPN przez Wojciecha Źródlaka, pracownika Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Przekazujący nie podał informacji, w jaki sposób wszedł w posiadanie tych materiałów.
Charakterystyka zawartości zespołu (zbioru) archiwalnego: Materiały dotyczą różnych zagadnień związanych z funkcjonowaniem KL Neuengamme, a także późniejszą działalnością środowiska byłych więźniów obozu. Do pierwszej grupy zaliczają się m.in. wykazy członków załogi obozowej i więźniów, relacje z ewakuacji obozu przeprowadzonej pod koniec wojny, a także fotografie z uroczystości pogrzebowych ofiar zatopienia statków „Cap Arcona” i „Thielbek”. W większości są to materiały wytworzone krótko po zakończeniu wojny. Drugą grupę stanowi dokumentacja związana głównie z działalnością Międzynarodowego Stowarzyszenia KL Neuengamme, na którą składa się m.in. korespondencja, zaproszenia, akta finansowe. W tej części znalazły się również teksty apeli wygłoszonych podczas spotkań koleżeńskich byłych polskich więźniów obozu i fotografie z uroczystości rocznicowych na terenie byłego obozu.
Sposób uporządkowania akt: Materiały zostały przyjęte w stanie nieuporządkowanym (rozsyp) i bez ewidencji. Brak możliwości ustalenia aktotwórców i okoliczności powstania zbioru, a także znaczna ilość dokumentacji nierozpoznanej, spowodowały, że przyjęto podział materiałów na dwie zasadnicze części: dokumentację aktową i dokumentację fotograficzną, w ramach których uformowane z rozsypu jednostki usystematyzowano w układzie rzeczowo - chronologicznym. Powstał w ten sposób schemat oparty na podziale odnoszącym się do funkcjonowania obozu oraz późniejszej działalności Międzynarodowego Stowarzyszenia KL Neuengamme i innych form upamiętniania ofiar obozu. Na końcu umieszczono dwie puste teczki, w których prawdopodobnie były pierwotnie przechowywane przekazane materiały. Zbyt ogólne adnotacje umieszczone na okładkach nie pozwoliły jednak na przyporządkowanie teczek do poszczególnych jednostek. Po zakończeniu prac związanych z porządkowaniem, dokumentacja została zabezpieczona przez usunięcie z nich metalowych elementów i umieszczenie w opakowaniach bezkwasowych.
Wskazówki bibliograficzne
Zestawienie bibliografii oraz wykaz źródeł: Informacje dotyczące Międzynarodowego Stowarzyszenia KL Neuengamme zostały przedstawione na podstawie stron internetowych: https://www.kz-gedenkstaette-neuengamme.de/service/ehrenamtliche-mitarbeit/amicale-internationale-kz-neuengamme/ (dostęp: 8.02.2019 r.) https://de.wikipedia.org/wiki/Amicale_Internationale_KZ_Neuengamme (dostęp: 8.02.2019 r.).
 
Deklaracja dostępności strony