Podseria

Wydział I

Wydział I (kontrwywiadowczy) utworzony został na mocy rozkazu Nr 0325/24WP kierownika wydziału personalnego MBP Mikołaja Orechwy, wydanego 15 lutego 1945 r., na polecenie ministra bezpieczeństwa publicznego Stanisława Radkiewicza. Odpowiadał za całokształt pracy operacyjnej WUBP w Bydgoszczy. Składał się z Kierownictwa i Sekretariatu (który zajmował się m.in. prowadzeniem agentury) oraz 8 sekcji: - Sekcja 1: walka z wywiadem niemieckim, rozpracowanie volksdeutschów i kolaborantów; - Sekcja 2: walka z „antypaństwowymi partiami, organizacjami i grupami” m.in. z sanacją, endecją, kułakami oraz kontrola mniejszości narodowych; - Sekcja 3: walka z „antypaństwowymi elementami” które przeniknęły w szeregi partii uznawanych bez komunistów za legalne, inwigilacja duchowieństwa, inteligencji i młodzieży; - Sekcja 4 : walka z „elementem antypaństwowym” w sektorze przemysłowym; - Sekcja 5 : walka z osobami występującymi przeciwko polityce rolnej państwa, w tym działających na szkodę reformy rolnej; - Sekcja 6: zwalczająca działalność osób sabotujących funkcjonowanie transportu (kolejowego, samochodowego, rzecznego, morskiego, lotniczego) oraz łączności; - Sekcja 7 : zajmująca się prowadzeniem wywiadu i obserwacji na potrzeby pozostałych komórek organizacyjnych Urzędu; - Sekcja 8: zajmowała się prowadzeniem śledztw i dokonywała aresztowań. Kierownikowi Sekcji podporządkowano Sekcję Aresztowań oraz Pluton Ochrony (Wartę). Na mocy rozkazu organizacyjnego nr 76 ministra bezpieczeństwa publicznego z 27 listopada 1945 r. doszło do reorganizacji struktury UB. Dotychczasowy Wydział I został rozwiązany, a na jego miejsce powołano Wydział I, Wydział IV (z dawnej Sekcji 4 i 5), Wydział V (z dawnej Sekcji 5), Wydział III „A” (z dawnej Sekcji 7), Wydział IV „A” (z dawnej Sekcji 8). Na skutek reorganizacji w zakresie kompetencji Wydziału I pozostały zadania wyłącznie kontrwywiadowcze. W obecnym kształcie Wydział I składał się z 4 sekcji: - Sekcja 1: zajmowała się rozpracowaniem wywiadu niemieckiego; - Sekcja 2: zajmowała się rozpracowaniem wywiadu angielskiego; - Sekcja 3: zajmowała się rozpracowaniem wywiadu amerykańskiego i krajów romańskich; - Sekcja 4: rozpracowywała inne obce wywiady W 1948 r. oprócz Kierownictwa i Sekretariatu w jego skład wchodziły trzy sekcje (1, 2, 5) i dwa referaty (III, IV), zwalczające wywiady obcych państw: - Sekcja 1: niemiecka; - Sekcja 2: Wielka Brytania i jej dominia; - Referat III: kraje romańskie; - Referat IV: kraje skandynawskie, bałkańskie, Bliskiego i Dalekiego Wschodu; - Sekcja 5: Stany Zjednoczone i kraje Ameryki Południowej; - Sekcja 6: zajmowała się inwigilacją polskich ośrodków emigracyjnych i repatriantów. W drugiej połowie 1954 r. Wydział składał się z Sekcji 1-7 (zajmujących się zwalczaniem szpiegostwa amerykańskiego, francuskiego, angielskiego, niemieckiego, włoskiego, szwedzkiego oraz monitorowaniem kontaktów obywateli polskich z placówkami dyplomatycznymi państw zachodnich) oraz Sekcji 10 która zajmowała się nacjonalizmem białoruskim, litewskim i ukraińskim oraz „białą emigracją”. Zadania kontrwywiadowcze Wydział I wykonywał do końca marca 1955 r. W grudniu 1954 r. nastąpiła likwidacja MBP, a tym samym jego struktur terenowych. W oparciu o dekret Rady Państwa z 7 grudnia 1954 r. o naczelnych organach administracji państwowej w zakresie spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa publicznego (Dz. U. Nr 54, poz. 269) struktury i kadry UB zostały podporządkowanemu nowo utworzonemu Komitetowi do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego. Dotychczasowa komórka jaką był Wydział I WUBP w Bydgoszczy z dniem 1 kwietnia 1955 r. (data zatwierdzenia etatów WUdsBP w Bydgoszczy) zaczęła funkcjonować jako Wydział II WUdsBP w Bydgoszczy.