Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie (OAIPN w Krakowie)
Informacje o archiwum
Kod jednostki: 318
Nazwa jednostki/Akronim nazwy: Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie (OAIPN w Krakowie)
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 18.12.1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U.07.63.424 ze zm.), ustawa z dnia 18.10.2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U.07.63.425 ze zm.)
Tytuł prawny: instytucja publiczna
Forma zarządu: administracja państwowa
Typ zasobu archiwum: archiwum historyczne
Informacje o zasobie: Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie (dalej: OAIPN w Krakowie) gromadzenie zasobu archiwalnego rozpoczęło w kwietniu 2001 r. od przejęcia dokumentacji byłej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie. Od lipca 2001 r. uruchomiono przejmowanie dokumentacji Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych w: Krakowie, Tarnowie i Nowym Sączu (z Delegatury Urzędu Ochrony Państwa w Krakowie) oraz dokumentacji spraw o podłożu politycznym (z sądów i prokuratur powszechnych). We wrześniu i październiku 2001 r. przekazywanie materiałów rozpoczęły Policja i organy więziennictwa. Od 2002 r. z komend Policji zaczęły wpływać do OAIPN w Krakowie akta paszportowe. W 2003 r., na podstawie umów użyczenia, do zasobu Oddziału IPN w Krakowie trafiły akta wojskowego wymiaru sprawiedliwości z archiwów wojskowych i Archiwum Państwowego w Krakowie. Najistotniejsza, z punktu widzenia realizacji zadań ustawowych, część zasobu archiwalnego została przejęta w latach 2001-2003 (akta organów bezpieczeństwa państwa). Zasób archiwalny OAIPN w Krakowie, wg stanu na dzień 31 marca 2012 r., liczył 6250,55 mb, tj. około 2 mln j.a. Na zasób archiwalny składa się dokumentacja z terenu obejmującego swym zasięgiem obszar województw: krakowskiego, tarnowskiego i nowosądeckiego, materiały te zostały przejęte z: Delegatury Urzędu Ochrony Państwa, następnie jego sukcesora - Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Krakowie, Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie oraz podległych jej jednostek, Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Krakowie oraz podległych mu jednostek, Sądu Okręgowego w Krakowie i podległych mu sądów rejonowych, Sądu Okręgowego w Tarnowie i podległych mu sądów rejonowych, Sądu Okręgowego w Nowym Sączu i podległych mu sądów rejonowych, Prokuratury Okręgowej w Krakowie i podległych jej prokuratur rejonowych, Prokuratury Okręgowej w Tarnowie i podległych jej prokuratur rejonowych, Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu i podległych jej prokuratur rejonowych, Wojskowych Komendy Uzupełnień podległych Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu w Krakowie, Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu i Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie, Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie i jego oddziałów zamiejscowych. Ponadto do zasobu archiwalnego krakowskiego Oddziału IPN na podstawie umów użyczenia materiały przekazały archiwa wojskowe, m.in. Archiwum Wojsk Lądowych Filia Nr 3 w Krakowie, Archiwum Wojsk Lądowych Filia Nr 2 w Oleśnicy, Archiwum Wojsk Lądowych w Warszawie oraz Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Krakowie oraz Archiwum Państwowe w Krakowie. W myśl ustawy z 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 z późn. zm.) OAIPN w Krakowie gromadzi przede wszystkim materiały wytworzone i zgromadzone przez organy bezpieczeństwa III Rzeszy Niemieckiej i ZSRR oraz tzw. rodzimego aparatu represji działające na terenie wymienionych województw. W zbiorach krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej znajdują się także materiały organów więziennictwa, sądów i prokuratur powszechnych i wojskowych dokumentujące represje o podłożu politycznym. Zasób dopełniają materiały Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Krakowie jako poprzedniczki Instytutu Pamięci Narodowej oraz dokumenty ofiarowane przez osoby prywatne. Zasadniczo daty skrajne zgromadzonych dokumentów zamykają się w okresie 1939-1990. Choć główną część zasobu stanowi dokumentacja aktowa zgromadzona w formie akt spraw lub zbiorów akt, istotne znaczenie ma zasób ewidencyjny (około 650 mb), na który składają się dzienniki rejestracyjne, koordynacyjne, korespondencyjne, archiwalne, repertoria i skorowidze oraz kartoteki (operacyjne, operacyjno-pomocnicze, pomocnicze, paszportowe i inne). W zasobie znajdują się także mikrofilmy akt operacyjnych i paszportowych Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Krakowie. Licznie reprezentowane są fotografie (ich ilość szacuje się na około 1 mln), nie tworzą odrębnych zbiorów, ale stanowią integralną część dokumentacji aktowej. Przeważają fotografie portretowe, liczne są fotografie wykonane w celach operacyjnych przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa oraz fotografie sygnalityczne. Dokumentację filmową reprezentują przede wszystkim nagrania archiwalne przekazane przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie oraz nieliczne materiały filmowe dołączone do spraw operacyjnych (łącznie 227 j.a.). Dokumentacja dźwiękowa to nagrania z taśm wykorzystywanych do rejestracji nasłuchu radiowego rozmów funkcjonariuszy MO i SB za pośrednictwem resortowej łączności radiotelefonicznej oraz nieliczne materiały dźwiękowe dołączone do spraw operacyjnych (łącznie 79 j.a.). Z uwagi na specyfikę przejmowania dokumentacji, ciągłe dopływy do zasobu oraz niemal równoczesną konieczność udostępniania materiałów archiwalnych proces opracowania dokumentacji odbywa się równolegle z jej przejmowaniem i udostępnianiem. Podstawą systemu informacji archiwalnej w Instytucie Pamięci Narodowej pozostają spisy zdawczo-odbiorcze. Całość dokumentacji aktowej i mikrofilmowej (z wyjątkiem akt paszportowych) została zewidencjonowana w systemie CA. Ewidencjonowaniu fotografii służy system ZEUS, w którym zamieszczono około 6200 fotografii z zasobu krakowskiego Oddziału. Dokumentacja filmowa i dźwiękowa została w większości zdigitalizowana i udostępniana jest na nośnikach DVD.
Przewodniki i informatory (publikacje o jednostce): Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Krakowie. Informacja o działalności (okres 15 IX 2000-15 XII 2003), Kraków 2003; Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Krakowie 2000-2005, Kraków 2005; A. Czocher, R. Dyrcz, J. Kwilosz, Informator o zasobie historycznym archiwum krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej i zasadach jego udostępniania, Kraków 2008; Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie [w:] Informator o zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej (stan na dzień 31 grudnia 2008 r.), pod red. Jerzego Bednarka i Rafała Leśkiewicza, Warszawa 2009, s. 667-730; R. Dyrcz, Zasób ewidencyjny archiwum Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie - gromadzenie, struktura, digitalizacja i udostępnianie [w:] Wartość naukowa i stan opracowania zasobu archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej. (Studia i materiały poznańskiego IPN, t. XIII), Poznań-Warszawa 2010, s. 61-74.
Udostępnianie dokumentów
Godziny otwarcia czytelni: poniedziałek - piątek 8.30-16.00
Czytelnia czynna godzin tygodniowo: 37
Przerwy i ograniczenia czasu udostępniania: sierpień oraz dni ustawowo wolne od pracy
Liczba miejsc: 12
Ułatwienia dla niepełnosprawnych: Nie
Dojazd: Z Dworca PKP Kraków Główny - pociąg do stacji Wieliczka Kopalnia, linia MPK nr 304 do przystanku Wieliczka Rynek, liczne busy linii prywatnych
Zasady udostępniania: Na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63 poz. 425 z późn. zm.), IPN realizuje następujące typy wniosków: (1) o udostępnienie do wglądu dokumentów; (2) o udostępnienie dokumentów osobowych dotyczących pracownika lub funkcjonariusza organów bezpieczeństwa państwa; (3) o udostępnienie dokumentów na potrzeby prowadzenia badań naukowych oraz publikacji materiału prasowego; (4) o udostępnienie dokumentów w celu wykonywania zadań ustawowych; (5) o udostępnienie do wglądu kopii akt spraw lustracyjnych; (6) o udostępnienie informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa dotyczących osób pełniących funkcje publiczne; (7) o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, czy dane osobowe wnioskodawcy są tożsame z danymi osobowymi, które znajdują się w katalogu funkcjonariuszy, współpracowników, kandydatów na współpracowników organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy o IPN, oraz innych osób, udostępnionym w Instytucie Pamięci od dnia 26 listopada 2004 r. Udostępnienie wybranych kolekcji, zespołów i zbiorów archiwalnych warunkują również dwustronne umowy zawierane pomiędzy IPN i instytucjami współpracującymi, w szczególności zagranicznymi, oraz osobami prywatnymi (dot. kolekcji, zbiorów oraz archiwów prywatnych i rodzinnych). Nie udostępnia się materiałów w złym stanie technicznym oraz materiałów poddanych czynnościom cyfryzacji.
Usługi konserwatorskie i reprograficzne
Konserwacja archiwaliów – pracownia: Nie
Reprografia: Tak
Fotokopie: Nie
Mikrofilmy: Nie
Fotografie aparatem własnym: Nie
Digitalizacja: Tak
Kontakt
Miejscowość: Polska, woj. małopolskie, Wieliczka
Kod pocztowy: PL 32-020
Ulica: pl. Skulimowskiego 1
Strona WWW: http://www.ipn.gov.pl
Telefony: 12 289 14 00
Fax: 12 289 14 00
E-Mail: obuiad.krakow@ipn.gov.pl
Osoba kierująca jednostką
Funkcja Naczelnik
Imię i nazwisko: Rafał Dyrcz
Data powołania: 2005
E-Mail: obuiad.krakow@ipn.gov.pl
Telefon: 12 289 14 00
Fax: 12 289 14 01