Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku (OAIPN w Białymstoku)
Informacje o archiwum
Kod jednostki: 315
Nazwa jednostki/Akronim nazwy: Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku (OAIPN w Białymstoku)
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 18.12.1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U.07.63.424 ze zm.), ustawa z dnia 18.10.2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U.07.63.425 ze zm.)
Tytuł prawny: instytucja publiczna
Forma zarządu: administracja państwowa
Typ zasobu archiwum: archiwum historyczne
Informacje o zasobie: Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku (dalej: OAIPN w Białymstoku) gromadzenie zasobu archiwalnego rozpoczęło we wrześniu 2001 r. Ten pierwszy etap przejmowania archiwaliów, trwający do 2002 r., miał zresztą zasadnicze znaczenie dla tworzenia OAIPN w Białymstoku. Do magazynów trafiły wówczas akta m.in. z Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku, z Delegatury Urzędu Ochrony Państwa w Białymstoku, z Komend Wojewódzkich Policji w Białymstoku i Olsztynie oraz podległych im jednostek terenowych (akta personalne i paszportowe), z Okręgowych Inspektoratów Służby Więziennej w Białymstoku i Olsztynie oraz z sądów i prokuratur białostockiego okręgu apelacji. W 2003 r. przekroczono szacowaną pierwotnie na 3000 mb akt wielkość zgromadzonego zasobu. W październiku tego roku zakończono proces rozpakowywania z zapieczętowanych pudeł akt przejętych z Delegatur Urzędu Ochrony Państwa w Białymstoku i Olsztynie. Do końca 2011 r. Oddział w Białymstoku zgromadził w swym zasobie 3300,99 mb akt. Na zasób archiwalny białostockiego Oddziału składają się materiały przejęte: z Delegatur Urzędu Ochrony Państwa, a następnie jej sukcesora - Delegatur Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Białymstoku i Olsztynie, w ilości 532,23 mb (w tym ok. 130 mb akt operacyjnych); z jednostek organizacyjnych Policji - 327,5 mb; z jednostek podległych Komendom Wojewódzkim Milicji Obywatelskiej w Białymstoku i Olsztynie, są to akta paszportowe, które stanowią 1796,32 mb; z jednostek organizacyjnych więziennictwa Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Białymstoku – 12,3 mb; z Archiwów Państwowych w Białymstoku i Suwałkach Oddział w Ełku, z AIPN i OAIPN – 95,91 mb; z archiwów wojskowych – 214,59 mb; z sądów i prokuratur wojskowych – 9,2 mb; od osób prywatnych w postaci darów i kolekcji prywatnych – 14,07 mb. Wśród zgromadzonych materiałów archiwalnych znajdują się także akta przekazane przez jednostki organizacyjne Straży Granicznej, które stanowią w sumie 24,9 mb, akta organów administracji państwowej – 149, 35 mb, akta z sądów i prokuratur powszechnych podległych Sądowi Okręgowemu i Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku liczą 97,35 mb oraz akta byłej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku – 27,27 mb. Wymienione zbiory stanowią w większości dokumentację aktową. Oprócz niej do zasobu archiwalnego wchodzą mikrofilmy, których Oddział posiada w ilości 12016 diazo i 12512 jacketów oraz trzy taśmy filmowe i 1 kaseta magnetofonowa. Ważną częścią zasobu archiwalnego OAIPN w Białymstoku są pomoce ewidencyjno-informacyjne, które można podzielić na dwie zasadnicze grupy: wytworzone przez poprzednich aktotwórców akt, które zostały przejęte wraz z dokumentacją archiwalną, w tym kartoteki i inne pomoce ewidencyjne (repertoria, inwentarze akt, dzienniki rejestracyjne, skorowidze, indeksy, rejestry spraw dochodzeniowych i śledczych, książki ewidencyjne, książki kontroli zatrzymanych, spisy zdawczo-odbiorcze akt, protokoły brakowania akt itp.), oraz wytworzone w procesie gromadzenia i porządkowania zasobu archiwalnego OAIPN w Białymstoku, w postaci ksiąg nabytków i ubytków, spisów zdawczo-odbiorczych akt i protokołów przekazania z instytucji oraz od osób prywatnych przekazujących akta do archiwum, a także wszelkiego rodzaju skorowidze, indeksy, elektroniczne zbiory danych i bazy danych oraz kartoteki ewidencyjne umożliwiające szybki dostęp do poszukiwanej informacji. OAIPN w Białymstoku dysponuje łącznie 240,70 mb kartotek, w tym 91,30 mb kartotek ogólnoinformacyjnych i pomocniczych b. Służby Bezpieczeństwa Komend Wojewódzkich Milicji Obywatelskiej/Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych w Białymstoku, Łomży, Olsztynie i Suwałkach. Zasób białostockiego Oddziału IPN przechowywany jest w magazynach archiwalnych znajdujących się na trzech poziomach jego siedziby. Akta w większości zapakowane w pudła archiwalne wykonane z tektury bezkwasowej umieszczono na regałach przejezdnych i stacjonarnych w celu optymalnego wykorzystania metrażu pomieszczeń i ułatwienia utrzymania podstawowych warunków czystości. Magazyny wyposażono w instalację wentylacyjną zapewniającą utrzymanie stabilnych parametrów temperatury i wilgotności wpływających negatywnie na rozwój mikroflory bakteryjnej niszczącej akta.
Przewodniki i informatory (publikacje o jednostce): Informator. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Białymstoku, red. Dorota Leopold, oprac. Radosław J. Ignatiew, Eugeniusz Korneluk, Cezary Kuklo i Jan Jerzy Milewski, Białystok 2002, ss. 55 nlb. 7; Informator. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Białymstoku, red. Dorota Leopold, oprac. Dariusz Olszewski, Eugeniusz Korneluk, Cezary Kuklo i Jan Jerzy Milewski, Białystok 2004, ss. 105 nlb. 7; Informator o zasobie Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Białymstoku i IPN-KŚZpNP Delegatura w Olsztynie, oprac. Wojciech Fedorowicz, Białystok 2004, ss. 32; Informator. Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Białymstoku. Sprawozdanie z działalności za okres 17 X 2000-31 XII 2006, red. Dorota Leopold, Tomasz Danilecki, oprac. Eugeniusz Korneluk, Cezary Kuklo, Dariusz Olszewski i Waldemar Franciszek Wilczewski, Białystok 2007, ss. 239; Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku [w:] Informator o zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej (stan na dzień 31 grudnia 2008 roku), pod red. Jerzego Bednarka i Rafała Leśkiewicza, Warszawa 2009, s. 465-503; Informator. X lat Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, red. Dorota Leopold, Tomasz Danilecki, oprac. Eugeniusz Korneluk, Cezary Kuklo, Zbigniew Kulikowski, Agnieszka Rusiłowicz i Waldemar Franciszek Wilczewski, Białystok 2010, ss. 364.
Udostępnianie dokumentów
Godziny otwarcia czytelni: poniedziałek 9.00-17.00, wtorek - piątek 9.00-15.00
Czytelnia czynna godzin tygodniowo: 32
Przerwy i ograniczenia czasu udostępniania: sierpień oraz dni ustawowo wolne od pracy
Liczba miejsc: 10
Ułatwienia dla niepełnosprawnych: Tak
Dojazd: Z centrum miasta w kierunku Starosielce: autobusy linii 4, 8, 12, 14, z dworca PKP: autobus linii 4, z dworca PKS autobus linii 107. Przystanek docelowy linii nr 8, 12, 25 – pętla przy dworcu PKP Starosielce, autobusów linii 4, 14 i 107 przystanek Meksykańska/IPN (nr 225)
Zasady udostępniania: Na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63 poz. 425 z późn. zm.), IPN realizuje następujące typy wniosków: (1) o udostępnienie do wglądu dokumentów; (2) o udostępnienie dokumentów osobowych dotyczących pracownika lub funkcjonariusza organów bezpieczeństwa państwa; (3) o udostępnienie dokumentów na potrzeby prowadzenia badań naukowych oraz publikacji materiału prasowego; (4) o udostępnienie dokumentów w celu wykonywania zadań ustawowych; (5) o udostępnienie do wglądu kopii akt spraw lustracyjnych; (6) o udostępnienie informacji zawartych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa dotyczących osób pełniących funkcje publiczne; (7) o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, czy dane osobowe wnioskodawcy są tożsame z danymi osobowymi, które znajdują się w katalogu funkcjonariuszy, współpracowników, kandydatów na współpracowników organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy o IPN, oraz innych osób, udostępnionym w Instytucie Pamięci od dnia 26 listopada 2004 r. Udostępnienie wybranych kolekcji, zespołów i zbiorów archiwalnych warunkują również dwustronne umowy zawierane pomiędzy IPN i instytucjami współpracującymi, w szczególności zagranicznymi, oraz osobami prywatnymi (dot. kolekcji, zbiorów oraz archiwów prywatnych i rodzinnych). Nie udostępnia się materiałów w złym stanie technicznym oraz materiałów poddanych czynnościom cyfryzacji.
Usługi konserwatorskie i reprograficzne
Konserwacja archiwaliów – pracownia: Nie
Reprografia: Tak
Fotokopie: Nie
Mikrofilmy: Nie
Fotografie aparatem własnym: Tak
Digitalizacja: Tak
Kontakt
Miejscowość: Polska, woj. podlaskie, Białystok
Kod pocztowy: PL 15-637
Ulica: ul. Warsztatowa 1A
Strona WWW: http://www.ipn.gov.pl
Telefony: 85 664 57 20
Fax: 85 664 57 33
E-Mail: oddzial.bialystok@ipn.gov.pl
Osoba kierująca jednostką
Funkcja Naczelnik
Imię i nazwisko: Eugeniusz Korneluk
Data powołania: 2000
E-Mail: eugeniusz.korneluk@ipn.gov.pl
Telefon: 85 664 57 22
Fax: 85 664 57 33