Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Archiwum Pełne Pamięci"

Archiwum IPN, poczuwając się do odpowiedzialności za dokumentowanie losów Polaków, świadków i uczestników historii, doświadczonych w wyniku wydarzeń lat 1917-1990 uruchomiło projekt „Archiwum Pełne Pamięci” (http://archiwumpamieci.pl). Jest on częścią szerszej kampanii mającej na celu uświadomienie osobom posiadającym w prywatnych zbiorach ciekawe dokumenty, fotografie, wspomnienia i relacje o możliwości ich przekazania do Archiwum IPN.
(zobacz zwiastun spotu)

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Trzecia pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN"

8 czerwca 2017 r., w 30. rocznicę rozpoczęcia trzeciej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski Archiwum IPN uruchomiło tematyczny portal internetowy. Na stronie http://www.trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl znajdą Państwo skany dokumentów, fotografie, filmy, mapy i inne interesujące pamiątki ostatniej podróży papieża Jana Pawła II do Polski Ludowej.
(zobacz zwiastun portalu)

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Charakterystyka archiwalna podzespołu
Przyporządkowanie w archiwum Instytutu
Dział archiwum: Cywilne organy bezpieczeństwa państwa
Nazwa zespołu (zbioru) archiwalnego: Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Łomży [1975] 1983-1990
Podzespół: Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej w Łomży 1975-1983
Daty dokumentów w podzespole
Data początkowa: 1975
Data końcowa: 1983
Informacje o podzespole
Zasięg terytorialny oddziaływania: Zasięg działania pokrywał się z obszarem terytorialnym woj. łomżyńskiego. Obejmował miasta: Ciechanowiec, Goniądz, Grajewo, Jedwabne, Kolno, Nowogród, Rajgród, Stawiski, Szczuczyn, Wysokie Mazowieckie i Zambrów oraz gminy: Andrzejewo, Bełda, Białaszewo, Boguty-Pianki, Ciechanowiec, Czyżew-Osada, Gać, Goniądz, Grabowo, Grajewo, Jedwabne, Kolno, Nowogród, Klukowo, Kobylin-Borzymy, Kołaki Kościelne, Kulesze Kościelne, Lachowo, Łomża, Mały Płock, Miastkowo, Nowe Piekuty, Nur, Perlejewo, Piątnica, Przytuły, Radziłów, Rajgród, Rogienice Wielkie, Rutki, Sokoły, Stawiski, Szczepankowo, Szepietowo-Stacja, Szczuczyn, Szumowo, Śniadowo, Trzcianne, Turośl, Wąsosz, Wysokie Mazowieckie, Wizna, Zambrów, Zaręby Kościelne, Zawady i Zbójna.
Charakterystyka archiwalna: Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U. Nr 16, poz. 91) wprowadziła zmiany w podziale terytorialnym kraju i spowodowała konieczność dostosowania struktur urzędów i instytucji państwowych do nowej sytuacji. W resorcie spraw wewnętrznych jednostką terenową szczebla wojewódzkiego pozostała Komenda Wojewódzka MO, (powołano je w każdym z nowo powstałych województw), podlegająca w zakresie działań milicyjnych Komendzie Głównej MO, a w zakresie pionu bezpieczeństwa kierownictwu Służby Bezpieczeństwa. Zlikwidowano dotychczasowe komendy powiatowe zastępując je w miastach wojewódzkich i miastach o liczbie ludności przekraczającej 30 tys. komendami miejskimi. W miastach będących dotychczas siedzibami władz powiatowych i liczących pow. 20 tys. mieszkańców organizowano komisariaty MO. Całość pracy pionu SB przeniesiono na szczebel wojewódzki likwidując komórki terenowe. Struktura Komendy Wojewódzkiej MO składała się z wydziałów, dzielących się na sekcje oraz inspektoratów i samodzielnych sekcji realizujących określone zdania. Rozkazem personalnym nr 01800 Ministra Spraw Wewnętrznych z dn. 5 czerwca 1975 r. stanowisko Komendanta Wojewódzkiego MO w Łomży objął płk Stefan Sokołowski. Komendant Wojewódzki wraz z zastępcami komendanta: ds. SB - ppłk Jerzy Panasewicz, ds. MO - ppłk Ryszard Zapała i ds. administracyjno gospodarczych – mjr Andrzej Chodakowski tworzyli Kierownictwo komendy. Pracą wydziałów kierowali naczelnicy, za pracę sekcji odpowiadali kierownicy. Zadania pionu milicji obywatelskiej realizowały: Wydział Dochodzeniowo-Śledczy, Wydział do Walki z Przestępstwami Gospodarczymi, Wydział Finansowy, Wydział Gospodarki Materiałowo-Technicznej, Wydział Inspekcji, Wydział Inwestycji i Remontów, Wydział Kadr, Wydział Kryminalistyki, Wydział Kryminalny, Wydział Łączności, Wydział Ogólny, Wydział Polityczno-Wychowawczy, Wydział Prewencji, Wydział Ruchu Drogowego, Wydział Szkolenia, Wydział Wojewódzkie Stanowisko Kierowania, Wydział Zdrowia oraz Zmotoryzowany Odwód Milicji Obywatelskiej. Zadania z zakresu służby bezpieczeństwa wykonywały wydziały: Zastępca Komendanta ds. SB, Inspektorat Analityczno-Informacyjny Z-cy Komendanta ds. SB – zajmujący się opracowywaniem planów pracy i sprawozdań z ich realizacji, Wydział II – zajmujący się zabezpieczeniem kontrwywiadowczym, Wydział III – zajmujący się zwalczaniem działalności antypaństwowej w środowiskach kultury, nauki szkolnictwa i mniejszości narodowych oraz zabezpieczeniem operacyjnym gospodarki, Wydział IV – realizujący zadania związane z Kościołem katolickim i innymi związkami wyznaniowymi, Wydział Śledczy, Wydział „B” – zajmujący się obserwacją zewnętrzną i wywiadem środowiskowym, Wydział „C” – prowadzący ewidencję operacyjną i archiwum, Wydział „T” – zajmujący się stosowaniem techniki operacyjnej, Wydział Paszportów oraz Samodzielna Sekcja „A” nadająca i odczytująca wiadomości szyfrowe. Komendzie Wojewódzkiej MO w Łomży podlegały Komenda Miejska w Łomży, Komisariaty w Grajewie, Kolnie, Wysokiem Mazowieckiem i Zambrowie oraz Posterunki w Andrzejewie, Białaszewie, Bełdzie, Bogutach Piankach, Ciechanowcu, Czyżewie Osadzie, Gaci z siedzibą w Puchałach, Goniądzu, Grabowie, Jedwabnem, Klukowie, Kobylinie Borzymach, Kołakach Kościelnych, Kuleszach Kościelnych, Lachowie, Małym Płocku, Miastkowie, Nowogrodzie, Nowych Piekutach, Nurze, Perlejewie, Piątnicy, Przytułach, Radziłowie, Rajgrodzie, Rogienicach Wielkich z siedzibą w Kisielnicy, Rutkach, Sokołach, Stawiskach, Szczepankowie, Szczuczynie, Szepietowie Stacji, Szumowie, Śniadowie, Trzciannem, Turośli, Wąsoszy, Wiźnie, Zarębach Kościelnych, Zawadach i Zbójnej. Rozkazem organizacyjnym Komendanta Wojewódzkiego w Łomży nr LO/09/76 z dn. 23 lipca 1976 r. likwidacji uległy posterunki w Bełdzie, Gaci, Lachowie, Przytułach, Rogienicach Wielkich i Szczepankowie. Zarządzenie nr 6/83 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 stycznia 1983 r. przyznało komendom miejskim i komisariatom funkcję jednostek rejonowych odpowiedzialnych za realizację zadań na określonych obszarach działania. Komendant Wojewódzki MO w Łomży rozkazem nr 06/83 z dn. 02-02-1983 r. ustalił rejonizację jednostek na terenie woj. Łomżyńskiego. Komendzie Miejskiej MO w Łomży podporządkowano posterunki w Jedwabnem, Miastkowie, Nowogrodzie, Piątnicy, Śniadowie i Wiźnie. Komisariat w Grajewie nadzorował Posterunki w Goniądzu, Radziłowie, Rajgrodzie, Szczuczynie, Trzciannem i Wąsoszy; Komisariat w Kolnie Posterunki w Grabowie, Małym Płocku, Stawiskach, Turośli i Zbójnej, Komisariat w Wysokiem Mazowieckiem Posterunki w Bogutach Piankach, Ciechanowcu, Czyżewie Osadzie, Klukowie, Kobylinie Borzymach, Kuleszach Kościelnych, Nowych Piekutach, Nurze, Perlejewie, Sokołach, Szepietowie Stacji i Zarębach Kościelnych; Komisariat w Zambrowie Posterunki w Andrzejewie, Kołakach Kościelnych, Rutkach, Szumowie i Zawadach. W toku swej działalności KWMO w Łomży, a szczególnie pion służby bezpieczeństwa, przechodziła liczne reorganizacje. Zgodnie z rozkazem organizacyjnym nr 044/org Ministra Spraw Wewnętrznych Komendant Wojewódzki MO w Łomży rozkazem nr LO/02/79 utworzył zajmujący się ochroną gospodarki Wydział III A, który następnie w marcu 1981 r. został przekształcony w Wydział V. Zarządzeniem nr 042/81 Ministra Spraw Wewnętrznych z dn. 30 października 1981 r. w resorcie spraw wewnętrznych powołano do życia Służbę Polityczno-Wychowawczą, a w komendach wojewódzkich powołano zastępcę komendanta wojewódzkiego odpowiedzialnego za pion polityczno-wychowawczy. W KWMO w Łomży funkcję tę objął ppłk Waldemar Dąbrowski. Rozkazem Komendanta Wojewódzkiego nr LO/08/82 z dn. 2 lipca 1982 r., wydanym na podstawie Zarządzenia Organizacyjnego nr 062/Org Ministra Spraw Wewnętrznych, wydziały „B”, „C”, „T” i „W” zostały przemianowane na sekcje i włączone do nowopowstałego Wydziału Zabezpieczenia Operacyjnego. Zarządzenie nr 012/83 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 marca 1983 r. przywróciło komórki pionu SB w jednostkach terenowych. Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie podległych mu organów (Dz.U. Nr 38, poz. 173) i Zarządzenie Organizacyjne nr 0153/Org MSW wprowadziły nowe nazewnictwo jednostek terenowych. Komendy wojewódzkie MO przemianowano na wojewódzkie urzędy spraw wewnętrznych, zaś komisariaty MO na miejskie i rejonowe urzędy spraw wewnętrznych. Stanowiska komendantów zastąpiono funkcją szefów urzędów. Obszar ich kompetencji został określony w Zarządzeniu nr 03/84 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 stycznia 1984 r. w sprawie zakresu działania wojewódzkiego urzędu spraw wewnętrznych. Rozkaz organizacyjny nr LO/015/83 z dn. 8 sierpnia 1983 r. wprowadził zmiany na terenie podległym KWMO w Łomży ustalając termin ich wykonania na dzień 1 sierpnia.