Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Archiwum Pełne Pamięci"

Archiwum IPN, poczuwając się do odpowiedzialności za dokumentowanie losów Polaków, świadków i uczestników historii, doświadczonych w wyniku wydarzeń lat 1917-1990 uruchomiło projekt „Archiwum Pełne Pamięci” (http://archiwumpamieci.pl). Jest on częścią szerszej kampanii mającej na celu uświadomienie osobom posiadającym w prywatnych zbiorach ciekawe dokumenty, fotografie, wspomnienia i relacje o możliwości ich przekazania do Archiwum IPN.
(zobacz zwiastun spotu)

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Trzecia pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN"

8 czerwca 2017 r., w 30. rocznicę rozpoczęcia trzeciej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski Archiwum IPN uruchomiło tematyczny portal internetowy. Na stronie http://www.trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl znajdą Państwo skany dokumentów, fotografie, filmy, mapy i inne interesujące pamiątki ostatniej podróży papieża Jana Pawła II do Polski Ludowej.
(zobacz zwiastun portalu)

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Charakterystyka zespołu (zbioru) archiwalnego
Nazwa zespołu (zbioru) archiwalnego: Archiwum rodzinne Milertów (Milartów)
Przyporządkowanie w archiwum Instytutu
Dział archiwum: Archiwa osobiste i kolekcje
Daty dokumentów w zespole (zbiorze) archiwalnym
Data początkowa: 1925
Data końcowa: 1991
Informacje o aktotwórcy
Dzieje ustrojowe aktotwórcy: Materiały dotyczą członków rodziny Milertów, z których część nosiła nazwisko Milart. Większość materiałów związana jest z osobą Józefa Milerta, który urodził się w dniu 3 lipca 1898 r. we wsi Dubica koło Brześcia nad Bugiem. W 1924 r. rozpoczął służbę wojskową w 82. Pułku Piechoty w Brześciu nad Bugiem, gdzie ukończył szkołę podoficerską. Po zakończeniu nauki w szkole podchorążych w Bydgoszczy w 1933 r., podjął służbę oficerską w 8. Pułku Piechoty Legionów w Lublinie. W marcu 1939 r. awansował do stopnia porucznika. W lipcu tego roku przeniesiono go do Brygady Korpusu Ochrony Pogranicza „Polesie”, w ramach której objął dowództwo 1. Kompanii Granicznej KOP „Olhomel” w składzie Batalionu KOP „Dawidgródek”. Po agresji sowieckiej na Polskę w dniu 17 września 1939 r., kompania wycofała się znad granicy, wchodząc w skład improwizowanego zgrupowania KOP pod dowództwem gen. Wilhelma Orlik-Rückemanna. W Lasach Parczewskich żołnierze kompanii zostali zdemobilizowani. Józef Milert udał się w rodzinne strony, ale zagrożony aresztowaniem przez NKWD przybył do okupowanego przez Niemców Chełma, gdzie mieszkał jego brat Mikołaj. Uczestniczył tam w tworzeniu konspiracyjnej Organizacji Zbrojnej, która scaliła się z Armią Krajową. Na początku 1943 r. Józef Milert pod pseudonimem „Sęp” został mianowany komendantem Obwodu AK Włodawa. W dniu 22 lutego 1944 r. we wsi Załucze wraz ze swoimi 2 podkomendnymi został zastrzelony przez członków sowieckiego oddziału dywersyjnego. Pochowano go na cmentarzu w Wólce Wereszczyńskiej. Pozostałe materiały dotyczą jego braci Mikołaja i Władysława, żony Władysława Anny z domu Leśko, sióstr Leontyny i Antoniny, a także ojca Antoniego i matki Katarzyny. W przypadku Mikołaja wiadomo, że w okresie międzywojennym pełnił służbę w Policji Państwowej, a po 1939 r. mieszkał w Chełmie. Z kolei Władysław pełnił służbę w Wojsku Polskim. O jego dalszych losach brak informacji. Rodzice z obiema siostrami Józefa Milerta, a także Anną Milert (Milart) w 1940 r. zostali aresztowani przez NKWD, po czym wywieziono ich do Kraju Ałtajskiego. Przebywali na zesłaniu w miejscowości Barnauł. Katarzyna Milert (Milart) w 1945 r. uzyskała od władz sowieckich odmowę powrotu do Polski ze względu na brak obywatelstwa polskiego, którego została pozbawiona po 1939 r.
Charakterystyka archiwalna zespołu (zbioru) archiwalnego
Dzieje zespołu (zbioru) archiwalnego: Dokumentacja została w dniu 16 maja 2019 r. przekazana do Archiwum IPN przez Krystynę Zawidzką, córkę Władysława Milerta (Milarta) i Anny Milert (Milart) z domu Leśko.
Charakterystyka zawartości zespołu (zbioru) archiwalnego: Materiały aktowe składają się z korespondencji osobistej Józefa Milerta i jego brata Mikołaja Milerta (Milarta) z okresu okupacji niemieckiej oraz dokumentacji osobistej i służbowej związanej z pobytem Anny Milert (Milart) z domu Leśko, Leontyny Zielińskiej z domu Milert (Milart) i Katarzyny Milert (Milart) na zesłaniu w Związku Radzieckim, w tym działaniami podejmowanymi po zakończeniu II wojny światowej przez K. Milert (Milart) w celu powrotu do Polski. Ponadto występuje korespondencja służbowa prowadzona w latach 1990-1991 przez Krystynę Zawidzką z instytucjami radzieckimi za pośrednictwem ambasady polskiej w Moskwie w sprawie potwierdzenia jej pobytu w Związku Radzieckim. Dokumentacja fotograficzna zawiera w większości zdjęcia Józefa Milerta z okresu służby w Wojsku Polskim i odwiedzin w rodzinnych stronach na Kresach Wschodnich. Wśród powyższej dokumentacji należy wyodrębnić zdjęcia z pogrzebu Józefa Milerta i jego podkomendnych zimą 1944 r. oraz zdjęcia dokumentujące uroczystości ku jego czci pochodzące z września 1990 r. Ponadto występują zdjęcia rodzinne Milertów (Milartów), w tym zdjęcia Władysława Milerta (Milarta) i Mikołaja Milerta (Milarta) z okresu służby w Policji Państwowej. W ramach dokumentacji fotograficznej znajduje się także kilka zdjęć nierozpoznanych pochodzących z okresu międzywojennego.
Sposób uporządkowania akt: Materiały zostały przyjęte w stanie nieuporządkowanym (rozsyp) i bez ewidencji. Okoliczności przejęcia zespołu spowodowały, że przyjęto podział materiałów na spis zdawczo-odbiorczy i aneks, a w ich ramach podział w układzie rzeczowo-chronologicznym. Po zakończeniu prac związanych z porządkowaniem, dokumentacja została zabezpieczona przez usunięcie z nich metalowych elementów i umieszczenie w opakowaniach bezkwasowych.
Wskazówki bibliograficzne
Zestawienie bibliografii oraz wykaz źródeł: Materiały archiwalne spisu zdawczo-dbiorczego IPN BU 3819 http://www.podziemiezbrojne.pl/?p=905