Trudne początki

Zbudowanie od podstaw archiwum IPN, zgromadzenie w nim prawie 90 kilometrów akt wraz z ich równoczesnym udostępnianiem, to przedsięwzięcie organizacyjne bez precedensu w najnowszych dziejach polskich archiwów. Co oznacza 90 kilometrów? Wyobraźcie sobie Państwo 90 km książek, ustawionych jedna za drugą, stykających się grzbietami...

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Archiwum Pełne Pamięci"

Archiwum IPN, poczuwając się do odpowiedzialności za dokumentowanie losów Polaków, świadków i uczestników historii, doświadczonych w wyniku wydarzeń lat 1917-1990 uruchomiło projekt „Archiwum Pełne Pamięci” (http://archiwumpamieci.pl). Jest on częścią szerszej kampanii mającej na celu uświadomienie osobom posiadającym w prywatnych zbiorach ciekawe dokumenty, fotografie, wspomnienia i relacje o możliwości ich przekazania do Archiwum IPN.
(zobacz zwiastun spotu)

Image

NOWE INICJATYWY: portal "Trzecia pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN"

8 czerwca 2017 r., w 30. rocznicę rozpoczęcia trzeciej pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski Archiwum IPN uruchomiło tematyczny portal internetowy. Na stronie http://www.trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl znajdą Państwo skany dokumentów, fotografie, filmy, mapy i inne interesujące pamiątki ostatniej podróży papieża Jana Pawła II do Polski Ludowej.
(zobacz zwiastun portalu)

Image
Image

Informator o zasobie archiwalnym IPN całościowo opisuje zgromadzone w Instytucie archiwalia

Charakterystyka zespołu (zbioru) archiwalnego
Nazwa zespołu (zbioru) archiwalnego: Ekspozytura Prokuratury Wojsk Wewnętrznych w Warszawie z siedzibą w Gdańsku [1955] 1957-1965
Przyporządkowanie w archiwum Instytutu
Dział archiwum: Wojskowe organy wymiaru sprawiedliwości, w tym prokuratury wojskowe oraz sądy wojskowe
Daty dokumentów w zespole (zbiorze) archiwalnym
Data początkowa: 1955
Data końcowa: 1965
Informacje o aktotwórcy
Zasięg terytorialny oddziaływania: województwo gdańskie (1955-1965)
Dzieje ustrojowe aktotwórcy: W 1955 r. powołano Prokuraturę 16 Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza (w korespondencji jawnej, ze względu na ochronę tajemnicy wojskowej, nosiła ona nazwę: Prokuratury Jednostki Wojskowej nr 1002). W lutym 1957 r. wspomniana wyżej instytucja została rozformowana, a na jej miejsce powołano Ekspozyturę Prokuratury Wojsk Wewnętrznych w Warszawie z siedzibą w Gdańsku, która działała do 1965 r.
Charakterystyka archiwalna zespołu (zbioru) archiwalnego
Dzieje zespołu (zbioru) archiwalnego: Po rozformowaniu Ekspozytury Prokuratury Wojsk Wewnętrznych w Warszawie z siedzibą w Gdańsku wytworzona przez nią dokumentacja została przekazana do składnicy akt Prokuratury Wojsk Wewnętrznych w Warszawie, a stamtąd trafiła do Archiwum Marynarki Wojennej w Gdyni. W 2004 r. część z tej dokumentacji została przekazana do archiwum gdańskiego oddziału IPN.
Charakterystyka zawartości zespołu (zbioru) archiwalnego: W wyniku działalności prokuratur Wojsk Wewnętrznych (WW) powstała dokumentacja stanowiąca interesujący materiał badawczy, którego najciekawszą część stanowią okresowe sprawozdania z ich działalności. Umożliwiają one nie tylko poznanie struktury organizacyjnej i zasad funkcjonowania prokuratur WW, ale także pozwalają stwierdzić, jakiego rodzaju charakter miały kontakty omawianych urzędów z innymi instytucjami zewnętrznymi oraz jakimi zasadami kierowali się prokuratorzy nadzorujący ich działalność.
Sposób uporządkowania akt: Ze względu na rodzaj dokumentacji zgromadzonej w gdańskim oddziale IPN, której twórcą była Ekspozytura Prokuratury Wojsk Wewnętrznych w Warszawie z siedzibą w Gdańsku w omawianym zespole wyodrębniono następujące serie: akta administracyjne i pomoce ewidencyjne. Jeżeli chodzi o metodę porządkowania zdecydowano, że najodpowiedniejszą dla tego zespołu metodą będzie odtworzenie układu pierwotnego w wariancie ścisłym, polegającym na rekonstrukcji układu zarejestrowanego za pomocą sygnatur. Dla odtworzenia układu akt w poszczególnych seriach posłużono się opisami teczek (akta administracyjne) oraz wykazem pomocy kancelaryjnych z Tymczasowego regulaminu urzędowania sądów i prokuratur wojskowych (pomoce ewidencyjne). Po rozpoznaniu przynależności zespołowej materiałów, których twórcą były obie wymienione wyżej instytucje przystąpiono do segregacji akt na serie zgodnie z podziałem opracowanym podczas studiów wstępnych. Następnie przeprowadzono systematyzację jednostek w seriach. W ramach serii: Akta administracyjne w pierwszej kolejności ułożono akta jawne, a następnie niejawne (tajne, ściśle tajne). Pomoce ewidencyjne ułożono według układu opartego na wykazie zamieszczonym w Tymczasowym regulaminie urzędowania sądów i prokuratur wojskowych. Po wykonaniu omówionych czynności ułożono serie akt w ramach zespołu. Na początku umieszczono akta administracyjne, następnie pomoce ewidencyjne w postaci m.in. repertoriów i skorowidzów. Zgodnie z zasadami metodyki archiwalnej po ułożeniu serii należałoby przeprowadzić sygnowanie jednostek archiwalnych w obrębie zespołu (jednostkom powinno się nadać sygnaturę ciągłą cyframi arabskimi w kolejności zgodnej z układem przyjętym w czasie porządkowania), jednak zgodnie z przyjętą w IPN metodą ewidencjonowania, akta gdańskiej prokuratury WW w momencie włączenia ich do zasobu otrzymały sygnatury składające się z oznaczenia: literowego przewidzianego dla oddziału IPN w Gdańsku (IPN Gd) i liczbowego stanowiącego numer kolejnego wpływu, łamanego na liczbę porządkową. Jeżeli chodzi o kwestie opracowywania technicznego poszczególnych jednostek archiwalnych to akta omawianej instytucji nie są opracowywane systematycznie, ale opracowuje się je w momencie przygotowywania ich do wypożyczenia.
Informacje techniczne o zespole (zbiorze) archiwalnym
Język akt: j. polski
Wskazówki bibliograficzne
Zestawienie bibliografii oraz wykaz źródeł: Burczyk D., Metody opracowania i rekonstrukcji zespołu archiwalnego: Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku (1946-1955), „Przegląd Archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej” 2010, nr 3.; Burczyk D., Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku 1946-1955. Inwentarz idealny, Gdańsk 2012; Leśkiewicz R., Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu (1946-1955), Organizacja, funkcjonowanie, procesy archiwotwórcze, Warszawa-Poznań 2009; Rodziewicz T., Metoda opracowania zespołu akt Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Lublinie 1946-1955, „Studia Archiwalne” 2004, nr 1.; Romantowska E., Karzące ramię sprawiedliwości ludowej. Prokuratury wojskowe w Polsce w latach 1944-1955, Warszawa 2012.